Odpowiedź na pytanie, czy świadczenia pieniężne z ZFŚS w postaci tzw. wczasów pod gruszą (lub innych) stanowią przedmiot egzekucji komorniczej zależy od tego, czy organ egzekucyjny zajął tylko wynagrodzenie za pracę, czy także inne wierzytelności. Jeżeli egzekucja dotyczy również innych wierzytelności, świadczenia wypłacane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych podlegają egzekucji w pełnej wysokości. Jeżeli egzekucja dotyczy tylko wynagrodzenia za pracę, to nie ma podstawy do zajęcia komorniczego tzw. wczasów pod gruszą.

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę prowadzona na podstawie art. 880–888 kpc, a także egzekucja z zasiłku dokonywana w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1631) nie stanowią podstawy do objęcia nią świadczeń o charakterze socjalnym. Potrącenia z tego rodzaju świadczeń, zarówno finansowanych z ZFŚS, jak i ze środków obrotowych (ale o charakterze socjalnym, tj. np. świadczenie urlopowe) są możliwe, ale na mocy art. 895, 896 i następnych kpc. Oznacza to, że podlegają one zajęciu komorniczemu lub administracyjnemu – na podstawie art. 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 132) do pełnej kwoty, o ile tytuł wykonawczy dotyczy „wynagrodzenia za pracę i innych wierzytelności”, a nie tylko wynagrodzenia za pracę” i/lub „wynagrodzenia za pracę i wierzytelnościach z zasiłku chorobowego”.

Proszę zweryfikować dokładnie tytuł zajęcia komorniczego i wczytać się w treść pouczenia, zazwyczaj w nim podane są konkretne informacje i odniesienia do podstawy prawnej. Jeżeli będzie problem z określeniem, co zostało zajęte, zawsze można skontaktować się z komornikiem.

Stanowisko w sprawie możliwości prowadzenia egzekucji komorniczej lub administracyjnej ze świadczeń zakładowego funduszu świadczeń socjalnych przedstawiło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 21 czerwca 2011 r.

W opinii ministerstwa egzekucja z wynagrodzenia za pracę prowadzona na podstawie art. 880–888 kpc nie obejmuje świadczeń wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Jeżeli komornik, na podstawie wniosku wierzyciela, skierował egzekucję do wynagrodzenia za pracę oraz do innych świadczeń należnych pracownikowi, w tym przysługujących mu z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, musi wszcząć egzekucję zarówno z wynagrodzenia za pracę, jak i z wierzytelności. Wynagrodzenie za pracę wraz ze wszystkimi należnościami, które mieszczą się w pojęciu wynagrodzenia, będzie podlegało ochronie wynikającej z przepisów prawa pracy. Natomiast świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie są wynagrodzeniem za pracę i nie stosuje się do nich ograniczeń i limitów potrąceń dotyczących wynagrodzenia za pracę. Świadczenia takie mogą podlegać egzekucji w pełnej wysokości.

Z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, zaliczki na podatek dochodowy (u pracownika niekorzystającego ze zwolnienia „dla młodych”) oraz wpłat dokonywanych do PPK, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy.

W razie egzekucji innych należności niż alimentacyjne potrącenia mogą być dokonywane do wysokości połowy wynagrodzenia. Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu tych samych obciążeń podatkowo-składkowych (składek ZUS, zaliczki PIT, wpłat do PPK). Powyższe reguły odnoszą się nie tylko do wynagrodzenia za pracę rozumianego szeroko, ale także do innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym do nagrody jubileuszowej.

Potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia. W przypadku gdy w jednym miesiącu dochodzi do kilku różnych wypłat (np. w innych terminach lub na odrębnych listach), potrącenia dokonuje się z każdej należności, z uwzględnieniem zasady, że na miesiąc obowiązuje jedna kwota wolna, a granicę potrącenia ustala się od łącznego dochodu netto.