
Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Odpis ten oblicza się jako procent przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. W 2022 roku przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2019 roku ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, czyli kwotę 4.434,58 zł.
Tabela. Odpisy na ZFŚS w 2022 roku
Odpisy obowiązkowe | |||
1. | na jednego zatrudnionego – nie będącego pracownikiem młodocianym, ani wykonującym prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego | 1 662,97 zł |
2. | na jednego pracownika młodocianego | w pierwszym roku nauki 5%, w drugim roku nauki 6%, a w trzecim roku nauki 7% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego | odpowiednio: 221,73 zł 266,07 zł 310,42 zł |
3. | na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego | 2 217,29 zł |
Odpisy fakultatywne | |||
4. | na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności | 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego | 277,16 zł |
5. | na każdego emeryta i rencistę, nad którym pracodawca sprawuje opiekę socjalną (w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy) | 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego | 277,16 zł |
6. | na każdą zatrudnioną osobę – u pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu | 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego – pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego | 332,59 zł |
Podstawę naliczania odpisu na ZFŚS stanowi przeciętna planowana w danym roku kalendarzowym liczba zatrudnionych u pracodawcy, skorygowana w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych. Obejmuje ona pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy (po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Przy obliczaniu przeciętnej liczby zatrudnionych w danym roku kalendarzowym (obrachunkowym) dodaje się przeciętne liczby zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i otrzymaną sumę dzieli się przez 12.
Tabela 2. Metody obliczania przeciętnego miesięcznego zatrudnienia
Metoda średniej arytmetycznej (przydatna przy częstych zmianach stanu zatrudnienia) | sumuje się liczbę osób zatrudnionych we wszystkich dniach roboczych albo kalendarzowych miesiąca, a następnie otrzymany wynik dzieli się przez liczbę tych dni roboczych albo kalendarzowych |
Metoda uproszczona (przydatna przy stabilnym stanie zatrudnienia) | sumuje się liczby pracowników z pierwszego i ostatniego dnia danego miesiąca kalendarzowego, a następnie otrzymany wynik dzieli się przez 2 |
Metoda średniej chronologicznej (stosowana najrzadziej) | oblicza się sumę połowy stanu dziennego w pierwszym i ostatnim dniu miesiąca oraz stanu zatrudnienia w 15 dniu miesiąca, a otrzymany wynik dzieli się przez 2 |
Jak obliczyć przeciętne miesięczne zatrudnienie?
Pracodawca dokonuje obliczenia przeciętnej planowanej liczby zatrudnionych w 2022 roku Zdecydował, że zastosuje metodę uproszczoną. W styczniu liczba zatrudnionych przedstawiała się następująco:
Suma liczb pracowników pozostających w zatrudnieniu w dniach 1 i 31 stycznia wyniosła 375 etatów. Zatem przeciętna liczba zatrudnionych w styczniu wyniosła 187,5 etatu (373 etatów : 2).
Następnie, na tej samej zasadzie, pracodawca obliczył planowane przeciętne miesięczne zatrudnienie w pozostałych miesiącach 2022 roku. Wyniosło ono:
Suma przeciętnych stanów zatrudnienia we wspomnianych miesiącach wyniosła 2227,25 etatu. Tak więc planowana przeciętna miesięczna liczba zatrudnionych w 2022 roku wyniosła 185,6 etatu (2227,25 etatu : 12).
Równowartość odpisów i zwiększeń ZFŚS, naliczonych na dany rok kalendarzowy, pracodawca zobowiązany jest przekazać na rachunek bankowy ZFŚS w terminie do 30 września tego roku. Trzeba jednak pamiętać, że do 31 maja tego roku przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 75% równowartości odpisów obowiązkowych.
Jak obliczyć I ratę odpisu na ZFŚS?
Pracodawca ustalił, że przeciętna planowana liczba zatrudnionych w 2022 r. wynosi 76 etatów, w tym:
pracownicy niebędący pracownikami młodocianymi, ani wykonującymi prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 62 etaty |
pracownicy młodociani w pierwszym roku nauki | 5 etatów |
pracownicy młodociani w drugim roku nauki | 4 etaty |
Pracownicy młodociani w trzecim roku nauki | 3 etaty |
pracownicy wykonujący prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 2 etaty |
Wśród zatrudnionych są 4 osoby z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Pracodawca sprawuje opiekę nad 10 emerytami i rencistami.
Pracodawca nie utworzył zakładowego żłobka ani klubu dziecięcego.
Kwoty odpisu obowiązkowego i odpisu fakultatywnego za 2022 roku wynoszą:
Odpisy obowiązkowe: | |
na pracowników niebędących pracownikami młodocianymi ani wykonującymi prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 1.662,97 zł x 62 = 103.103,99 zł |
na pracowników młodocianych w pierwszym roku nauki | 221,73 zł x 5 = 1.108,65 zł |
na pracowników młodocianych w drugim roku nauki | 266,07 zł x 4 = 1.064,30 zł |
na pracowników młodocianych w trzecim roku nauki | 310,42 zł x 3 = 931,26 zł |
na pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze | 2217,29 zł x 2 = 4.434,58 zł |
odpisy obowiązkowe razem | 110.642,77 zł |
75% równowartości odpisów obowiązkowych | 82.982,08 zł |
Odpisy fakultatywne: | |
na zatrudnionych, w stosunku do których orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności | 277,16 zł x 4 = 1.108,65 zł |
na emerytów i rencistów, nad którymi pracodawca sprawuje opiekę socjalną (w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy) | 277,16 zł x 10 = 3.325,94 zł |
na każdą zatrudnioną osobę – u pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu | 0,00 zł |
odpisy fakultatywne razem | 4.434,58 zł |
odpisy obowiązkowe i fakultatywne razem | 115.077,35 zł |
Pracodawca w terminie do 31 maja 2022 r. musi przekazać na rachunek ZFŚS co najmniej 82.982,08 zł.
Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 746 ze zm.).
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa