Płatnik powinien po otrzymaniu informacji od ubezpieczonego wyrejestrować go 1 lipca 2025 r. z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz zgłosić go 1 lipca 2025 r. z umowy zlecenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA.

Osoba, która wykonuje umowę zlecenia, z umowy zlecenia obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu rentowym wypadkowemu i zdrowotnemu. Dobrowolne z umowy zlecenia jest dla niej ubezpieczenie chorobowe. Taki schemat ubezpieczenia obowiązuje, gdy umowa zlecenia jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Wtedy zleceniodawca od kwoty wypłacanego wynagrodzenia nalicza i odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Sytuacja ulega zmianie, gdy zleceniobiorca uzyska dodatkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych. Jeżeli zleceniobiorca równocześnie prowadzi działalność gospodarczą, to posiada dwa tytuły do ubezpieczeń: działalność i umowę zlecenia. Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy systemowej, zleceniobiorca prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy zlecenia podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8.

Z informacji przedstawionych w pytaniu wynika, że wynagrodzenie ze zlecenia było niższe niż podstawa wymiaru dla osób prowadzących działalność, czyli 5.203,80 zł. Tym samym to działalność gospodarcza od 1 lipca stanowiła tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Ponieważ wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek ze zlecenia było niższe od 5.203,80 zł, to tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń była działalność gospodarcza. To, że chronologicznie pierwszym tytułem była umowa zlecenia, nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia.

Płatnik powinien po otrzymaniu informacji od ubezpieczonego:

• wyrejestrować go 1 lipca 2025 r. z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
• zgłosić go 1 lipca 2025 r. z umowy zlecenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA.

Ponieważ 10 lipca zleceniobiorca otrzymał wynagrodzenie za czerwiec, a więc za miesiąc, w którym umowa zlecenia była jego jedynym tytułem do ubezpieczeń, nie należy składać korekty raportu ZUS RCA złożonego za ten miesiąc. Wynika to z tego, że od wypłaconego wynagrodzenia składki na ubezpieczenia społeczne były należne.

Korekta powinna dotyczyć raportu za sierpień. W złożonym w trybie korekty raporcie ZUS RCA płatnik w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne złożonym za sierpień powinien wykazać kwotę 3.500 zł i od tej kwoty naliczyć składkę zdrowotną.

Płatnik powinien w trybie korekty złożyć także deklarację rozliczeniową za sierpień.

Po złożeniu korekty dokumentów płatnik powinien zwrócić zleceniobiorcy nadpłacone składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z jego środków:

• 3.500 x 13,71% = 479,85 zł – składki finansowane ze środków ubezpieczonego.

Konsekwencją złożenia korekty jest także powstanie niedopłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne:

• w pierwszorazowym raporcie ZUS RCA złożonym za sierpień składka została naliczona od podstawy (3.500 – 479,85 zł) x 9% i wyniosła 271,81 zł,
• w skorygowanym raporcie ZUS RCA składka została naliczona od podstawy 3.500 zł i wynosi 280 zł.

Zleceniodawca powinien więc zwrócić zleceniobiorcy nadpłacone składki społeczne, uwzględniając tę niedopłatę.

Ponieważ informację o wznowieniu prowadzenia działalności gospodarczej zleceniobiorca przekazał we wrześniu, to płatnik składek, naliczając składki od wynagrodzenia za ten miesiąc wypłacanego w październiku, naliczy już tylko składkę zdrowotną.