Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do daty jej zaprzestania. W odróżnieniu od działalności prowadzonej na podstawie wpisu do CEIDG trudno jest wskazać konkretny moment rozpoczęcia/zaprzestania wykonywania działalności przez wspólnika spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej oraz jednoosobowej spółki z o.o. Wątpliwości wynikają z rozbieżności dat między byciem wspólnikiem a rozpoczęciem działalności gospodarczej przez spółkę.

Ta zmiana obowiązuje po upływie 14 dni od publikacji nowelizacji, czyli od 16 września. Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym będą obejmowani wspólnicy:

• jednoosobowych spółek z o.o. – od dnia wpisania spółki do KRS albo nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia wszystkich udziałów w spółce,
• spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej – od dnia wpisania spółki do KRS albo nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce

– z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności przez spółkę.

Przed tą zmianą z uwagi na treść art. 13 pkt 4 ustawy systemowej obowiązek ubezpieczeń obejmował okres od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W związku z tym, że sam wspólnik żadnej działalności sam nie prowadzi, należało uznawać, że obowiązek ubezpieczeń jest uzależniony od prowadzenia działalności przez spółkę.

Po zmianie przepisów taki wspólnik jest traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, która podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowych, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Obowiązkowo podlega także ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Osoby, które obecnie są w takiej sytuacji, a nie chcą opłacać składek, powinny zbyć część udziałów ewentualnie zawiesić działalność przez Spółkę.

Ubezpieczenia wspólnika spółki z o.o.

Pan Tomasz jest jedynym wspólnikiem spółki z o.o. Spółka nie prowadzi aktualnie żadnej działalności. Pan Tomasz nie opłaca do ZUS-u żadnych składek. Po zmianie przepisów, gdy spółka nie zawiesi działalności, będzie zobowiązany do opłacania do ZUS składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w wysokości:

• 380,18 zł (bez ubezpieczenia chorobowego) lub
• 1.457,49 zł (z ubezpieczeniem chorobowym).

Składek nie będzie opłacał, jeżeli:

• część udziałów sprzeda lub
• zawiesi działalność.

Wskazać należy, że przed zmianą przepisów orzecznictwo sądowe w tym zakresie nie było jednolite. Zdarzały się rozstrzygnięcia, że sam status wspólnika determinuje obowiązek ubezpieczeń.

Podobna zmiana dotyczy wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej. Obowiązek ubezpieczeń będzie istniał od dnia wpisania spółki do KRS albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Ta zamiana oznacza, że sam status wspólnika w spółce jawnej, partnerskiej lub komandytowej, która żadnej działalności nie prowadzi, będzie wiązał się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Składki będą opłacane na takich samych zasadach jak w przypadku wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Wspólnicy, którzy są wspólnikami w spółce nieprowadzącej działalności, aby uniknąć obowiązków związanych z opłacaniem składek, powinni doprowadzić do zawieszenia działalności przez spółkę.