Pismo
z 19 kwietnia 2023 r.
Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
WPI/200000/43/275/2023

Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji a składki na ubezpieczenie społeczne

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 z późn zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład) uznaje stanowisko (...) Sp. z o.o. przedstawione we wniosku złożonym dnia 16 marca 2023 r. za prawidłowe w przedmiocie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od wypłaconego odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu umowy o świadczenie usług zarządzania z osobą objętą zakresem przedmiotowym ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 marca 2023 r., uzupełnionym dnia 30 marca 2023 r. Przedsiębiorca wystąpił do Zakładu o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Stan faktyczny Przedsiębiorcy

Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników (...) Spółki sp. z o.o. (dalej: Spółka) Uchwałą nr /2019 z dnia 2019 r. określiło zasady kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu Spółki działając w oparciu o Ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (dalej jako Ustawa). Jednocześnie, jak wynika z § ww. Uchwały, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki udzieliło upoważnienia Radzie Nadzorczej Spółki do ustalenia szczegółowych postanowień dotyczących wynagradzania Członków Zarządu Spółki w oparciu o postanowienia przedmiotowej Uchwały, odpowiadające zasadom określonym w Ustawie, w zakresie określonym w ww. Uchwale, w tym w szczególności do wysokości wynagrodzenia.

Rada Nadzorcza Spółki Uchwałą nr /2018 z dnia (...) 2018 r. ustaliła szczegółowe zasady i wysokości wynagrodzenia Członków Zarządu Spółki. Jak wynika z § ust.) ww. Uchwały Rady Nadzorczej w sprawie ustalania zasad i wysokości wynagrodzenia Członków Zarządu, Spółka zawiera z Członkami Zarządu umowę o świadczenie usług zarządzania na czas pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki, z obowiązkiem świadczenia osobistego, bez wzglądu na to, czy działa on w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.

Zarówno Uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki nr /2019 z dnia 2019 r., jak i Uchwała Rady Nadzorczej Spółki nr /2018 z dnia (...) 2018 r. w sprawie ustalania zasad i wysokości wynagrodzenia Członków Zarządu zostały podjęte mając na uwadze przepisy Ustawy. A zatem Umowy zawierane przez Spółkę z Członkami jej Zarządu podlegają przepisom Ustawy oraz są umowami, o których mowa w ww. Ustawie.

Stosownie do § ust. ww. Uchwały Rady Nadzorczej Spółki w sprawie ustalania zasad i wysokości wynagrodzenia Członków Zarządu, Spółka zawiera z Członkami Zarządu umowę o zakazie konkurencji obowiązującym po ustaniu pełnienia funkcji przy czym Zarządzającemu przysługuje odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 0,5 krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego x 6, które będzie płatne w 6 równych ratach miesięcznych.

Spółka zawada z Prezesem Zarządu umowę o świadczenie usług zarządzania (o charakterze umowy cywilnoprawnej) zwaną kontraktem menedżerskim (dalej jako Umową). Umowa została zawarta na czas pełnienia Funkcji Prezesa Zarządu do dnia wygaśnięcia mandatu, w szczególności z tytułu odwołania, złożenia rezygnacji lub upływu kadencji. Ww. umowa podlega przepisom Ustawy.

W Umowie określono m.in. wysokość wynagrodzenia stałego i zmiennego przysługującego Zarządzającemu zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 11 Ustawy. Od wypłacanego wynagrodzenia stałego i zmiennego zgodnie z oświadczeniem złożonym przez Zarządzającego, są naliczane i odprowadzane składki ZUS (emerytalne, rentowe, dobrowolna chorobowa, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zdrowotna).

Jednocześnie w Umowie zostały określone również kwestie odszkodowania odpowiadające zasadom określonym w Ustawie, które Zarządzający może otrzymać po rozwiązaniu Umowy. Zgodnie z zapisami zawartymi u Umowie po rozwiązaniu umowy przez okres 6 miesięcy po ustaniu pełnienia Funkcji Zarządzający nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a z tytułu przestrzegania Zakazu Konkurencji będzie mu przysługiwało odszkodowanie. Warunkiem wypłaty odszkodowania jest składane Spółce pisemne oświadczenie Zarządzającego o przestrzeganiu Zakazu Konkurencji po ustaniu funkcji.

Uchwałą Rady Nadzorczej Spółki Prezes Zarządu został odwołany z pełnionej funkcji. Przez okres 6-mcy na podstawie składanych przez Zarządzającego oświadczeń Spółka będzie wypłacała odszkodowanie.

W związku z faktem, że pojawiły się różne interpretacje w tym zakresie, Spółka powzięła wątpliwość czy kwota odszkodowania wypłacanego na zasadach określonych powyżej, podlega składkom na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, czy jednak powinna być wyłączona z podstawy wymiaru składek na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (dalej Rozporządzenie}.

Pismem z dnia 24 marca 2023 r. doręczonym dnia 30 marca 2023 r. Przedsiębiorca w odpowiedzi na wezwanie Zakładu uzupełnił opis stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o zapis:

Wartość odszkodowania wypłaconego z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji wypłacanego Zarządzającemu po ustaniu umowy o świadczenie usług zarządzania, zawartej na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami - stanowi dla byłego Członka Zarządu przychód z tytułu zatrudnienia na podstawie ww. umowy o świadczenie usług zarządzania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm. dalej p.d.o.f.).

Podstawą wypłaty odszkodowania jest zawarta umowa o świadczenie usług zarządzania, stąd przyjąć należy, że odszkodowanie wynika z zawartej umowy i tym samym nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, a więc stanowi przychód podatnika (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g p.d.o.f.). Z treści wniosku o wydanie interpretacji Członkom Zarządu, powołanym właściwymi uchwałami organów Spółki do pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki oraz zatrudnionym na podstawie umowy o zarządzenie (umowy o świadczenie usług), która zawarta jest stosownie do postanowień Ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (dalej jako Ustawa) wypłacane jest odszkodowanie z tytułu przestrzegania zakazu konkurencji po ustaniu funkcji. Wypłata powyższego odszkodowania jest zatem nierozerwalnie związana z łączącą Członka Zarządu ze Spółką stosowną umową o zarządzanie zwaną kontraktem menadżerskim oraz znajduje oparcie tak w przepisach Ustawy, jak i regulacjach korporacyjnych.

Analogiczny stan faktyczny został zaprezentowany w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lipca 2019 r. (znak: WP1/200000/43/2019), decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2020 r. (znak WPI/200000/43/1/2020) oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2020 r. (znak DI/100000/43/2020), w których jednoznacznie wskazano, że odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji ustalone w umowie zawartej na podstawie przepisów Ustawy podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jak również podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Pytanie nr 1

Czy odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji ustalone w umowie zawartej na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (art. 5 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 2) podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne?

Pytanie nr 2

Czy odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji ustalone w umowie zawartej na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (art. 5 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 2) podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne?

Stanowisko Przedsiębiorcy:

Stosownie do art. 18 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej Usus) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób wykonujących swą pracę w oparciu o umowę o świadczenie usług, do której zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego odnośnie zlecenia (kontrakt menedżerski) stanowi przychód z tytułu tej umowy, jeżeli w umowie zlecenia określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.

Jednocześnie zgodnie z § 1 Rozporządzenia, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 z późn. zm.), osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu stosunku pracy z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 Usus oraz § 2. Stosownie do art. 4 pkt 9 Usus przychodami są: przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy oraz przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania.

Zgodnie z brzmieniem § 5 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, przepisy § 2-4 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru składek osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Umowa o zarządzenie zawarta z Prezesem Zarządu podlega przepisom Ustawy. Jest przy tym umową, klasyfikowana stosownie do § 5 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia jako inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W tym kontekście i w zasadzie jedynie na marginesie wskazać należy, że przedmiotowa umowa o zarządzanie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu (obowiązkowo) oraz chorobowemu (dobrowolnie).

Jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia, podstawy wymiaru składek nie stanowią następujące przychody osiągnięte z tytułu odszkodowania wypłacanego byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 1012 Kodeksu pracy. Ww. zapisy Kodeksu pracy co do zasady nie mogą znaleźć zastosowania do umów cywilnoprawnych, bądź innych umów o świadczenie usług regulowanych przepisami Kodeksu cywilnego.

Tym niemniej, w okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że z członkami organu zarządzającego została zawarta umowa podlegająca przepisom Ustawy. Uchwały NZW oraz Rady Nadzorczej zostały podjęte z uwzględnieniem przepisów Ustawy i na jej podstawie.

Jak wynika z art. 5 ust. 1 Ustawy, projekty uchwał w sprawie wynagrodzeń przewidują, że:

1) z członkiem organu zarządzającego spółka zawiera umowę o świadczenie usług zarządzania na czas pełnienia funkcji, z obowiązkiem świadczenia osobistego takiego członka, bez względu na to, czy działa on w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej,

2) istnieje możliwość wypowiedzenia przez spółkę umowy, o której mowa w pkt 1, przy czym umowa ta może określać różne terminy wypowiedzenia, zależne od okresu jej wykonywania, jednak nie dłuższe niż 3 miesiące, jak też może przewidywać, że termin wypowiedzenia upływa z końcem miesiąca kalendarzowego,

3) członek organu zarządzającego nie będzie pobierał wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka organu w podmiotach zależnych od spółki w ramach grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów,

4) umowa, o której mowa w pkt 1, zawiera obowiązek informowania przez członka organu zarządzającego o zamiarze pełnienia funkcji w organach innej spółki handlowej, nabyciu w niej akcji oraz może przewidywać zakaz pełnienia funkcji w organach jakiejkolwiek innej spółki handlowej lub wprowadzać inne ograniczenia dotyczące działalności członka organu zarządzającego.

Z kolei stosownie do art. 5 ust. 2 Ustawy, projekty uchwał w sprawie wynagrodzeń mogą także określać w szczególności:

1) uprawnienia członków organu zarządzającego do korzystania z określonych urządzeń technicznych oraz zasobów stanowiących mienie spółki,

2) wysokość odprawy dla członków organu zarządzającego, o której mowa w art. 7,

3) wysokość i warunki przyznania członkom organu zarządzającego odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, o którym mowa w art. 8,

4) w jakiej części wypłata wynagrodzenia uzupełniającego jest uzależniona od terminu nie dłuższego niż 36 miesięcy i warunków, w szczególności powodujących utratę prawa do otrzymania wynagrodzenia uzupełniającego w całości albo w części, jeżeli w oznaczonym terminie zajdą okoliczności mające wpływ na realizacje określonych w umowie celów zarządczych.

Kwestia odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji, określa natomiast przepis art. 8 Ustawy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3, projekty uchwał w sprawie wynagrodzeń określają, że:

1) zakaz konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji może być ustanowiony jedynie w przypadku pełnienia funkcji przez członka organu zarządzającego przez okres co najmniej trzech miesięcy,

2) umowa o zakazie konkurencji z członkiem organu zarządzającego spółki może przewidywać okres zakazu konkurencji nieprzekraczający sześciu miesięcy po ustaniu pełnienia funkcji,

3) nie jest dopuszczalne zawarcie urnowy o zakazie konkurencji po rozwiązaniu lub wypowiedzeniu umowy, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1,

4) w razie niewykonania lub nienależytego wykonania przez członka organu zarządzającego spółką umowy o zakazie konkurencji będzie on zobowiązany do zapłaty kary umownej na rzecz spółki, nie niższej niż wysokość odszkodowania przysługującego za cały okres zakazu konkurencji,

5) zakaz konkurencji przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa o zakazie konkurencji, w razie podjęcia się pełnienia przez członka organu zarządzającego funkcji w innej spółce.

W okolicznościach niniejszej sprawy, najistotniejsze jest brzmienie art. 8 ust. 2 Ustawy, zgodnie z którym w sprawach określonych w ust. 1 przepisy art. 1011 § 1 oraz art. 1012-1014 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320) stosuje się odpowiednio, przy czym odszkodowanie za każdy miesiąc, o którym mowa w tych przepisach, nie może być wyższe niż 100% wynagrodzenia miesięcznego podstawowego otrzymanego przez członka organu zarządzającego przed ustaniem pełnienia funkcji.

Odpowiednie stosowanie, zgodnie z w zasadzie jednolitym poglądem oznacza, iż częścią przepisów interpretator posługuje się wprost, częścią z odpowiednimi modyfikacjami, a części w ogóle nie wykorzystuje (J. Nowacki "Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa PIP 1964, Nr 3, s. 367 i n.; A. Błachnio-Parzych Przepisy odsyłające systemowo. Wybrane zagadnienia, PIP 2003, Nr 1, s. 43 i n., L. Morawski Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 215, uchwały SN z 23 sierpnia 2006 r" III CZP 56/06, OSNC 2007, Nr 3, poz. 43, wyr. SN z 15 lutego 2008 r., I CSK 357/07, OSNC 2009, Nr 4, poz. 62).

W ocenie Spółki odpowiednie zastosowanie przepisów art. 1011 § 1 oraz art. 1012-1014 Kodeksu pracy odnosi się również do możliwości zastosowania do ww. odszkodowania uregulowania określonego w § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia, a zatem wyłączenia z podstawy wymiaru składek. Ustawodawca bowiem jednoznacznie w art. 8 ust. 2 ustawy w zakresie kwestii odszkodowania po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji odesłał do przepisów Kodeksu pracy regulujących zakaz konkurencji w stosunku.

Podobne stanowisko w ocenie Spółki należy zaprezentować w odniesieniu do składki zdrowotnej. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (tu osoby świadczącej usługi zarządzania) stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podsumowując, powyższe wyłączenie w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne winno znaleźć zastosowanie również w przypadku podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowana w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lipca 2019 r. (znak: WPI/200000/43/2019), w której wskazano, że:

"Z powyższych przepisów wynika, że kwestia odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji w odniesieniu do osób świadczących usługi zarządzania w oparciu o ustawę z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, została uregulowana w szczególny sposób do tej grupy osób, tj. poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu pracy, regulujących zakaz konkurencji. W/ związku z powyższym należy przyjąć, że wartość odszkodowania wypłaconego z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji dla osób, zatrudnionych na podstawie umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru na ubezpieczenia społeczne (...). Tym samym powyższe wyłączenie znajdzie zastosowanie również w odniesieniu do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne".

Podobnie wskazano w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2020 r. (znak: WPI/200000/43/2020): "Z powyższych przepisów wynika, że kwestia

odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji w odniesieniu do osób świadczących usługi zarządzania w oparciu o ustawę z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami zostały uregulowane w szczególny sposób tj. poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu pracy regulujących zakaz konkurencji. W związku z powyższym należy przyjąć, że wartość odszkodowania wypłacanego z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji osobie zatrudnionej na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, zgodnie z zapisami ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne na mocy wskazanego powyżej przepisu § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe".

Podobnie również w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2020 r. (znak: DI/100000/43/2020): "Z powyższych przepisów wynika, że kwestie odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji w odniesieniu do osób świadczących usługi zarządzania w oparciu o ustawę z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami została uregulowana w szczególny sposób dla tej grupy osób, tj. poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu pracy regulujących zakaz konkurencji. W związku z powyższym należy przyjąć, że wartość odszkodowania wypłaconego z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o świadczenia usług, do których stosuje się przepisy ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne".

Wartość odszkodowania wypłaconego z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji wypłacanego Zarządzającemu po ustaniu umowy o świadczenie usług zarządzania, zawartej na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2016 r., o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami - stanowi dla byłego Członka Zarządu przychód z tytułu zatrudnienia na podstawie ww. umowy o świadczenie usług zarządzania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm. dalej p.d.o.f.).

Podstawą wypłaty odszkodowania jest zawarta umowa o świadczenie usług zarządzania, stąd przyjąć należy, że odszkodowanie wynika z zawartej umowy i tym samym nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, a więc stanowi przychód podatnika (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g p.d.o.f.). Z treści wniosku o wydanie interpretacji Członkom Zarządu, powołanym właściwymi uchwałami organów Spółki do pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki oraz zatrudnionym na podstawie umowy o zarządzenie (umowy o świadczenie usług), która zawarta jest stosownie do postanowień Ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (dalej jako Ustawa) wypłacane jest odszkodowanie z tytułu przestrzegania zakazu konkurencji po ustaniu funkcji. Wypłata powyższego odszkodowania jest zatem nierozerwalnie związana z łączącą Członka Zarządu ze Spółką stosowną umową o zarządzanie zwaną kontraktem menadżerskim oraz znajduje oparcie tak w przepisach Ustawy, jak i regulacjach korporacyjnych.

Analogiczny stan faktyczny został zaprezentowany w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lipca 2019 r. (znak: WPI/200000/43/2019), decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2020 r. (znak WPI/200000/43/2020) oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2020 r. (znak DI/100000/43/2020), w których jednoznacznie wskazano, że odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji ustalone w umowie zawartej na podstawie przepisów ustawy podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne jak również podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Analiza stanu faktycznego w świetle stanu prawnego:

Zgodnie z art. 18 ust. 1, 3 i 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy (tj. osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osób z nimi współpracujących) stanowi uzyskany z tytułu wykonywanej umowy przychód, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Ponadto w myśl art. 20 ust. 1 tej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe.

Natomiast zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.), do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osób z nimi współpracujących stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Z kolei w myśl § 1 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1949 z późn. zm.), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany z określonego tytułu. Art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że przychodami są: przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy oraz przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania.

Szczegółowe uregulowania dotyczące ustalania podstawy wymiaru składek zostały zawarte w treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Powyższe rozporządzenie w § 2 zawiera zamknięty katalog przychodów niestanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne I rentowe. Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, przepisy § 2-4 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru składek m.in. osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Nie każde jednak wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wymienione w § 2-4 tegoż rozporządzenia przewidziane dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę znajduje zastosowanie do umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 wyżej cytowanego rozporządzenia, wyłączone są odszkodowania wypłacone byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 1012 Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, z członkiem organu zarządzającego spółka zawiera umowę o świadczenie usług zarządzania na czas pełnienia funkcji.

Zapisy dotyczące odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji zawarte są w art. 8 ust. 1 powyższej ustawy. Natomiast z treści art. 8 ust. 2 ww. ustawy wynika, że w sprawach określonych w ust. 1, przepisy art. 10111014 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio, przy czym odszkodowanie za każdy miesiąc, o którym mowa w tych przepisach, nie może być wyższe niż 100% wynagrodzenia miesięcznego podstawowego otrzymanego przez członka organu zarządzającego przed ustaniem pełnienia funkcji.

Zatem, kwestia odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji w odniesieniu do osób świadczących usługi zarządzania w oparciu o ustawę z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, została uregulowana w szczególny sposób dla tej grupy osób, tj. poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu pracy regulujących zakaz konkurencji.

Zakład podziela stanowisko Przedsiębiorcy i uznaje, że wartość odszkodowania wypłaconego z tytułu zakazu konkurencji dla osoby, zatrudnionej na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, podlega wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, że przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami mają zastosowanie do podmiotów reprezentujących Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, państwowe osoby prawne, komunalne osoby prawne w zakresie wykonywania praw z akcji przysługujących tym podmiotom. Zatem, wydając niniejszą interpretację Zakład oparł się na informacji zawartej w opisie stanu faktycznego, z której wynika, ze wynagrodzenie Członków Zarządu Spółki określone zostało w oparciu o przepisy ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.

Stanowisko Zakładu

Mając powyższe na uwadze, przedstawiony we wniosku złożonym dnia 16 marca 2023 r. przez Przedsiębiorcę opis stanu faktycznego, własne stanowisko oraz obowiązujące przepisy Zakład uznał stanowisko za prawidłowe w przedmiocie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od wypłaconego odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu umowy o świadczenie usług zarządzania z osobą objętą zakresem przedmiotowym ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu jego zaistnienia.

Wydana decyzja wiąże Zakład wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, odwołanie do Sądu Okręgowego w (...) .

Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem Jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl