Kwotę zaliczki na podatek stanowi tu zaliczka obliczona zgodnie z przepisami ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym na 31 grudnia 2021 r.

W przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona od przychodu wolnego od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152–154 ustawy o PIT jest wyższa od kwoty zaliczki PIT, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ubezpieczonego nie był zwolniony od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej kwoty.

A zatem składkę zdrowotną obliczoną na ogólnych zasadach, w wysokości 9% podstawy, należy porównać do zaliczki na podatek, obliczoną według zasad z 2021 r., czyli z uwzględnieniem wskaźników wówczas obowiązujących (skala podatkowa, koszty uzyskania, kwota zmniejszająca podatek). Jeśli więc w tym roku pracownik ma np. odliczaną kwotę zmniejszającą podatek, to zaliczkę PIT na potrzeby ustalenia składki zdrowotnej oblicza się z zastosowaniem kwoty 43,76 zł, a nie 300 zł. Trzeba też pamiętać, że najniższa zaliczka z 2021 r. wynosiła 17% (obecnie 12%). Jeśli składka zdrowotna jest wyższa niż ta zaliczka, to składkę zdrowotną obniża się do poziomu tej zaliczki. Czyli nawet do 0 zł, jeśli zaliczka tyle wyniosła.

Obniżenie składki zdrowotnej zazwyczaj następuje w przypadkach zatrudnienia na część etatu lub gdy pracownik miał nieobecność i przysługuje mu za dany miesiąc pomniejszone wynagrodzenie. Przykładowo przy wynagrodzeniu na poziomie mniej więcej 1.200 zł (lub oczywiście niższym) składka zdrowotna już ulega obniżeniu do kwoty zaliczki, przy założeniu stosowania kwoty zmniejszającej podatek, podstawowych kosztów uzyskania przychodów, braku uczestnictwa w PPK.