Zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczenia jednoosobowych spółek z o.o. (po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy)
Wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością będą podlegali ubezpieczeniom od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Zmiana oznacza, że sam status wspólnika będzie wiązał się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Nieistotne będzie, czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników.
Wspólnik będzie zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne także, gdy spółka żadnej działalności nie będzie prowadziła. Składki na ubezpieczenia społeczne będą opłacane od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
Ta zmiana jednoznacznie wskazuje, że w przypadku osób prowadzących działalność wysokość podstawy, od której są opłacane składki, nie powinna być przedmiotem zainteresowania ze strony ZUS. Skoro ustawodawca nakazuje opłacanie składek nawet, gdy spółka, której dana osoba jest wspólnikiem, żadnej działalności nie prowadzi, to ZUS nie może weryfikować i badać, jakie są przyczyny opłacania składek od wyższej podstawy niż minimalna. Wspólnik będzie mógł więc opłacać składki:
- od minimalnej podstawy, jaką określa ustawodawca (60% przeciętnego wynagrodzenia), jak i
- od kwoty wyższej niż minimalna.
Wspólnik nie może natomiast opłacać składek od niższej podstawy.
Przed zmianą przepisów | Po zmianie przepisów |
Z uwagi na treść art.13 pkt 4 ustawy systemowej obowiązek ubezpieczeń obejmował okres od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W związku z tym, że wspólnik żadnej działalności sam nie prowadzi, należało uznawać, że obowiązek ubezpieczeń jest uzależniony od prowadzenia działalności przez spółkę. | Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. będzie traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, która podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowych, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu oraz obowiązkowo także ubezpieczeniu zdrowotnemu. |
Osoby, które obecnie są w takiej sytuacji, a nie chcą opłacać składek, powinny zbyć część udziałów, ewentualnie zawiesić działalność przez spółkę.
Podobna – jak opisana wcześniej – zmiana dotyczy wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej. Obowiązek ubezpieczeń będzie istniał od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Zmiana oznacza, że sam status wspólnika w spółce jawnej, partnerskiej lub komandytowej, która żadnej działalności nie prowadzi, będzie wiązał się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Składki będą opłacane na takich samych zasadach jak w przypadku wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.
Wspólnicy, którzy są wspólnikami w spółce nieprowadzącej działalności, aby uniknąć obowiązków związanych z opłacaniem składek, powinni doprowadzić do zawieszenia działalności przez spółkę.
Opisane zmiany dotyczące wspólników spółek mają obowiązywać – zgodnie z projektem – po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy.
Zmiana dotycząca dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (od 1 stycznia 2022 r.)
Nowelizacja przepisów dotyczy w tym przypadku osób wznawiających działalność gospodarczą, które nie podlegały dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu przed dniem, od którego nastąpiło zawieszenie tej działalności. Osoba ta będzie miała 7 dni na przekazane zgłoszenia do ZUS i zgłoszenie się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli w tym terminie zgłoszenie zostanie przekazane, to objecie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nastąpi od dnia wskazanego w zgłoszeniu. Jeżeli więc wznowienie działalności nastąpi od 1. danego miesiąca, a zgłoszenie zostanie przekazane najpóźniej 8. i prowadzący działalność wskaże tam jako datę podlegania ubezpieczeniu chorobowemu 1. danego miesiąca, to od tej daty nastąpi objecie ubezpieczeniem. Jeżeli zgłoszenie zostanie przekazane po upływie 7 dni, objecie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nastąpi od daty przekazania zgłoszenia do ZUS-u.
Zmiana polega więc na wprowadzeniu takiej samej zasady obejmowania osoby prowadzącej działalność ubezpieczeniem chorobowym zarówno gdy osoba ta rozpoczyna prowadzenie działalności jak i gdy po okresie zawieszenia ją wznawia.
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zgłosi się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, będzie temu ubezpieczeniu podlegała aż do złożenia wyrejestrowania. Nie wcześniej jednak niż do dnia, kiedy zgłoszenie zostało złożone w ZUS.
Przed zmianą przepisów | Po zmianie przepisów |
Obecnie opłacenie składek na ubezpieczenie chorobowe w zaniżonej wysokości lub po terminie powoduje automatyczne ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowegood pierwszego dnia miesiąca, za który składki zostały opłacone po terminie lub w niepełnej wysokości. Aby ponownie dana osoba mogła podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, konieczne jest złożenie ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego, ewentualnie wystąpienie do ZUS z wnioskiem o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie. Jeżeli ZUS nie przychyli się do tego wniosku, to przedsiębiorca, aby ponownie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, musi ponownie złożyć zgłoszenie do tego ubezpieczenia. Jednak, aby przedsiębiorca w przypadku choroby nabył prawo do zasiłku chorobowego, musi podlegać temu ubezpieczeniu przez okres 90 dni. | Ubezpieczenie chorobowe nie będzie już ustawało.Gdy przedsiębiorca zgłosi się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, będzie zobowiązany opłacać składkę to ubezpieczenie za okres od dnia zgłoszenia do dnia wyrejestrowania z tego ubezpieczenia. Wyrejestrowaniebędzie mogło nastąpić tylko na bieżąco. Jeżeli składka nie zostanie zapłacona, stanie się zaległością, którą przedsiębiorca będzie zobowiązany uregulować wraz z odsetkami za zwłokę. Opłacenie składki po terminie lub w niepełnej wysokościnie będzie już oznaczało ustania ubezpieczenia chorobowego. Tym samym osoby prowadzące działalność nie będą składać już wniosków o przywrócenie terminu na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w przypadku jej nieterminowego opłacenia lub opłacenia w zaniżonej wysokości. Oznacza to, że osoba prowadząca działalność nie będzie już wyłączana z ubezpieczenia chorobowego z powodu opłacenia składek po terminie lub opłacenia składek w zaniżonej wysokości. |
Zmiana w zakresie naliczania odsetek za zwłokę (po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy)
Obecnie |
Przed zmianą przepisów odsetki nie są naliczane, jeżeli ich wysokość była niższa niż 6,60 zł. |
Po zmianie przepisów |
Odsetek za zwłokę nie będzie naliczać się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia (aktualnie 28 zł). Dodatkowo odsetki będą nienależne od nieopłaconych w terminie składek, z przyczyn leżących po stronie ZUS, za okres od dnia, w którym składki stały się wymagalne, do dnia ich opłacenia. Odsetki za zwłokę nie będą naliczane od nieopłaconych w terminie składek, jeżeli ich nieopłacenie będzie wynikało z: 1) błędnego zawiadomienia przez Zakład o stanie rozliczeń; ZUS zawiadomi płatnika składek o kwocie nieopłaconych w terminie składek oraz o obowiązku ich opłacenia bez odsetek za zwłokę w terminie 14 dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia; od składek nieopłaconych w tym terminie naliczane będą odsetki za zwłokę za okres od dnia, w którym składki stały się wymagalne, do dnia ich opłacenia; 2) zastosowania się płatnika składek w danym okresie rozliczeniowym do utrwalonej praktyki interpretacyjnej ZUS, wynikającej z interpretacji wydawanych przez ZUS; 3) zastosowania się płatnika składek do pisma Zakładu w jego indywidualnej sprawie; 4) zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej Zakładu, która następnie uległa zmianie. W ustawie wskazano, że przez utrwaloną praktykę interpretacyjną, rozumie się wyjaśnienia zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa dominujące w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez ZUS w takich samych stanach faktycznych lub w odniesieniu do takich samych zdarzeń przyszłych oraz w takim samym stanie prawnym. |
Niezapłacone składki za przedsiębiorcę
Obecnie | Po zmianie przepisów |
Odzyskiwanie nienależnie pobranych świadczeń możliwe jest jedynie w trybie egzekucyjnym, co wiąże się z powstawaniem kosztów egzekucyjnych. | Składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nieopłacone w terminie będą podlegały potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez ZUS lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Ta zmiana spowoduje, że ZUS będzie mógł potrącić nieopłacone składki oraz inne należności z wypłaconych świadczeń. Przedsiębiorcy, który będzie miał w ZUS zadłużenie, a ZUS będzie mu wypłacał zasiłek, ZUS będzie mógł z kwoty wypłaconego zasiłku potrącić te należności. |
Zmiana umożliwi ZUS-owi bezegzekucyjne potrącanie nienależnie pobranych świadczeń. Potrącenia ze świadczeń dokonywane będą na zasadach przewidzianych w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Przedawnienie (14 dni od dnia ogłoszenia)
Przed zmianą przepisów | Po zmianie przepisów |
Obecnie zawieszenie biegu terminu przedawnienia następujetylko od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. ZUS zawiadamia płatnika, gdy kwota jest wyższa niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.Zwrot nadpłaconych składek nie musi być też wyłącznie w formie przelewu na konto płatnika. | Bieg terminu przedawnienia zostanie zawieszonyod pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. ZUS będzie zawiadamiał płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, które mogą być zwrócone , jeżeli kwota nienależnie opłaconych składekprzekraczać będzie 10-krotność kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obecnie jest to kwota 116 zł. Zwrot będzie następował w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy płatnika składek zewidencjonowany na koncie płatnika składek. W przypadku braku płatnika składeknienależnie opłacone składki będą podlegały zwrotowi następcy prawnemu w terminie i na zasadach określonych dla płatnika składek. W przypadku braku płatnika składek lub jego następcy prawnego ZUS będzie zawiadamiał ubezpieczonego o kwocie nienależnie opłaconych składek w części sfinansowanej przez ubezpieczonego i na jego wniosek zwracał nienależnie opłacone składki na rachunek bankowy wskazany we wniosku. W przypadku gdy nastąpi wyrejestrowanie płatnika składek oraz ubezpieczonych, umorzeniu z mocy prawa będą ulegały należności z tytułu składek, jeżeli ich wysokość nie będzie przekraczała wysokości dziesięciokrotności kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie 116 zł.). W przypadku gdy dłużnik umrze, umorzeniu z mocy prawa będą ulegały należności z tytułu składek, jeżeli ich wysokość nie będzie przekraczała wysokości 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym datę zgonu dłużnika. Umorzenie tych należności będzie następowało bez wydawania przez ZUS decyzji. Przed zmianą takich regulacji w ustawie nie było. |
Obowiązek założenia PUE ZUS przez wszystkich płatników składek (1 stycznia 2023 r.)
Nowelizacja wprowadza rozwiązanie zobowiązujące wszystkich płatników składek do założenia profilu informacyjnego PUE ZUS.
Ta zmiana ma na celu stworzenie rozwiązań umożliwiających wykorzystanie Portalu Usług Elektronicznych ZUS do komunikowania się ZUS-u z płatnikami i płatników z ZUS-em.
Obecnie zwolnieni z obowiązku zakładania profilu informacyjnego ZUS są pracodawcy zatrudniający do 5 osób.Ci płatnicy są zobowiązani do poinformowania swoich pracowników o tym, że nie posiadają konta na PUE ZUS. To zaś oznacza, że pracownicy muszą dostarczać pracodawcy wydruki e-zwolnień lekarskich.
Po zmianie również mali płatnicy składek będą zobowiązani do założenia PUE ZUS(płatnicy zatrudniający powyżej 5 pracowników mieli obowiązek założenia PUE ZUS do 31 grudnia 2015 r.).
W przypadku gdy płatnik składek nie założy PUE ZUS (do 30 grudnia 2022 r.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych założy profil informacyjny, w terminie do 31 stycznia 2023 r. płatnikom składek, na kontach których na dzień 31 grudnia 2022 r. prowadzone są rozliczenia z tytułu składek. Płatnik składek będzie obowiązany przekazać do ZUS-u adres elektroniczny.
Bez korekt po upływie 5 lat – nowe zasady składania korekt
Po zmianie przepisów |
Deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego płatnik składek nie będzie składał po upływie 5 latod dnia, w którym upłynął termin opłacenia składek rozliczonych w tej deklaracji i w tym raporcie. Po upływie tego terminu ZUS zewidencjonuje dane wyłącznie na kontach ubezpieczonych, informując o tym ubezpieczonego i płatnika. Zmiana przepisów spowoduje ograniczenie do 5 lat, licząc od dnia wymagalności składek, możliwości składania korekt dokumentów(deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego) przez płatnika składek. Na bieg 5-letniego terminu nie będzie mieć wpływuzaistnienie okoliczności zawieszających i przerywających bieg terminu przedawnienia dla należności z tytułu składek. Po upływie 5 lat od dnia, w którym składki rozliczone w deklaracji i raporcie stały się wymagalne, korekty dokumentów rozliczeniowych będzie mógł sporządzać z urzędu wyłącznie ZUSjedynie na koncie ubezpieczonego. Powstała z tego tytułu nadpłata na koncie ubezpieczonego nie będzie podlegała zwrotowi, lecz będzie zaliczana na przychody FUS. W takim przypadku po upływie 5 lat ZUS nie będzie mógł dochodzić należności z tytułu składek, jeżeli na skutek dokonanej korekty powstanie zadłużenie. |
Deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne za okres do grudnia 2021 roku płatnicy składek będą korygować do 1 stycznia 2024 r. na dotychczasowych zasadach. Co oznacza, że nawet za okres sprzed 5 lat, za który składki uległy już przedawnieniu, płatnik ma obowiązek złożyć korektę dokumentów rozliczeniowych, jeżeli sam odkryje pomyłkę lub zostanie o tym poinformowany przez ZUS. Jeżeli nowe przepisy wejdą w życie, to nowy 5-letni termin, po upływie którego składki nie będą już korygowane, będzie liczony od stycznia 2022 roku.
Nowe regulacje dotyczące możliwości umarzania przez ZUS zobowiązań cywilnoprawnych
W obecnym stanie prawnym ZUS może umarzać i udzielać ulgi w stosunku do należności publicznoprawnych dotyczących składek, a nie może tego robić w stosunku do należności cywilnoprawnych.
Po zmianie przepisów ZUS będzie mógł w całości albo w części umarzać, odraczać spłatę lub rozkładać na raty przypadające ZUS-owi należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny. Dotyczy to np. zasądzonych na rzecz ZUS kosztów zastępstwa procesowego czy też dłużników rzeczowych, czyli właścicieli nieruchomości, na których jest wpisana hipoteka.
Należności cywilnoprawne będą mogły być z urzędu umarzane w całości, jeżeli: |
1) osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku, pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł |
2) osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie |
3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji należności cywilnoprawnej lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne |
4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji |
5) zachodzi interes publiczny |
W przypadku gdy oprócz dłużnika głównego będą inni obowiązani, należności cywilnoprawne będą mogły zostać umorzone z urzędu w całości tylko wtedy, gdy warunki umarzania, wskazane powyżej, będą spełnione wobec wszystkich obowiązanych.
Na wniosek dłużnika, w przypadkach uzasadnionych:
- ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym – należności cywilnoprawne będą mogły być umarzane w całości;
- względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika – należności cywilnoprawne będą mogły być umarzane w części, termin spłaty całości albo części należności może zostać odroczony lub płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty.
Umorzenie należności cywilnoprawnych, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty będzie następowało w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego.
ZUS będzie mógł także może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności cywilnoprawnych, których kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł.
Elektronizacja wniosków o wydanie zaświadczenia A1 (1 kwietnia 2022 r.)
Przed zmianą przepisów | Po zmianie przepisów |
Obecnie wniosek o wydanie dokumentu poświadczającego ustawodawstwo właściwe nie musi być składany w formie elektronicznej. | Wniosek będzie zgłaszany do ZUS w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępnionego bezpłatnie przez ZUS w systemie teleinformatycznym. |
Dokument poświadczający ustawodawstwo właściwe ZUS wystawi w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną ZUS, przez udostępnienie go na profilu informacyjnym osoby składającej wniosek, utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.
Odmowa wydania dokumentu poświadczającego następuje w drodze decyzji.
Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach wniosek będzie można złożyć w formie papierowej. Wtedy również dokument poświadczający będzie wydawany w formie papierowej.
Jednocześnie ZUS będzie umożliwiał weryfikację dokumentu poświadczającego przez udostępnioną stronę internetową, po podaniu:
- danych identyfikujących dokument poświadczający,
- typu identyfikatora płatnika składek lub ubezpieczonego i jego numeru,
- imienia i nazwiska ubezpieczonego oraz
- okresu, na który został wydany dokument poświadczający lub daty wydania dokumentu poświadczającego.
Wydruk dokumentu poświadczającego stanowić będzie dowód tego, co zostało stwierdzone w dokumencie wydanym w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS i będzie dokumentem urzędowym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nienależnie pobrane świadczenia (14 dni od dnia ogłoszenia)
Przed zmianą przepisów | Po zmianie przepisów |
Obecnie odsetki są należne, jeżeli osoba, która otrzymała nienależne świadczenie, nie zwróci należności w terminie miesiąca od daty otrzymania decyzji wzywającej ją do zwrotu tych należności. | Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, będzie obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami. Odsetki po nowelizacji przepisów będą naliczaneod dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Jednak w razie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w terminie wskazanym w decyzji zobowiązującej do zwrotu tych należności, nie będą naliczane odsetki od spłaconych należności za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty. Jeżeli w tym terminie odsetki nie zostaną zwrócone, będą należne za okres od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Zmiana jest więc niekorzystna dla osób które będą zwracały nienależnie pobrane świadczenia. |
Obecnie za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uznaje się:
| Ustawodawca w art. 84 ust. 2 ustawy systemowej wprowadził dodatkowy zapis, że za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważane będą takżeświadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Nowelizacja wprowadza dodatkowy pkt 3 dotyczący świadczeń pobranych za okres, w którym była świadczona praca lub zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z celem tego zwolnienia.Ta zmiana jednoznacznie rozstrzyga, że praca w trakcie zwolnienia czy też wykorzystywanie zwolnienia w sposób sprzeczny z jego celem będzie powodował, że wypłacone świadczenie będzie świadczeniem nienależnym.Obecnie orzecznictwo sądowe w tym zakresie nie jest jednolite. W wyroku z 8 marca 2017 r. (sygn. akt II UK 753/15) SN wskazał, że w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wypłacone świadczenia nie mogą być uznane za nienależnie pobrane świadczenia, ponieważ nie jest spełniona przesłanka określona w art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Chodzi tu o pouczenie świadczeniobiorcy o braku prawa do pobierania świadczeń. Natomiast z wyroku z 26 lipca 2017 r. (sygn. akt I UK 287/16) SN uznał, że mimo iż świadczeniobiorca nie był pouczony o braku prawa do pobierania świadczeń, wypłacone mu świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane. Wynika to z tego, że świadczeniobiorca, wykonując pracę w czasie zwolnienia lekarskiego, świadomie wprowadził w błąd organ rentowy. Po zmianie przepisów ZUS w takich przypadkach będzie domagał się zwrotu składek. |
Jeżeli wypłacenie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami będzie obciążać odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot, za cały okres, za który nienależne świadczenia zostały wypłacone. Ta zmiana rozszerza odpowiedzialność płatnika na odsetki za okres od daty wypłaty nienależnych świadczeń. Z przepisu wynika, że dotyczy przypadków, w których przekazanie przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych spowodowało wypłacenie świadczeń, a jednocześnie które się nie należały świadczeniobiorcy, ale nie można uznać ich za świadczenia, do zwrotu których zobowiązana jest osoba, która je pobrała nienależnie. Zmiana przepisu ma charakter porządkowy i jest zgodna z uchwałą Sądu Najwyższegoz 11 grudnia 2019 r. (sygn. III UZP 7/19). Gdzie SN wskazał, że ZUS może dochodzić zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń od płatnika. |
Rozszerzone kompetencje inspektora kontroli (14 dni od dnia ogłoszenia)
Inspektor kontroli ZUS będzie uprawniony do wzywania i przesłuchiwania świadków, a także do wzywania i przesłuchiwanie płatnika składek i ubezpieczonego. Przed zmianą inspektor mógł przesłuchiwać świadków oraz płatnika i ubezpieczonego, ale żaden z przepisów nie zawierał wprost zapisu, o ich wzywaniu. Mimo tego inspektorzy i tak wzywali te osoby do złożenia wyjaśnień.Nowe przepisy sankcjonują tę praktykę.
Zmiana protokołu kontroli będzie się odbywałapoprzez wydanie aneksu do protokołu.
Projekt ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw projekt (druk sejmowy nr 1188).
Słowa kluczowe
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
