Wynagrodzenie osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę podlega zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości:

• 12% – za miesiące, w których dochód uzyskany od początku roku nie przekroczył górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej, tj. 120.000 zł,
• częściowo 12% i 32% za miesiąc, w którym dochód liczony narastająco od początku roku przekroczył powyższy limit; niszą stawkę stosuje się do osiągnięcia 120.000 zł, a wyższą – do dochodu powyżej tego limitu,
• 32% – za kolejne miesiące do końca roku.

Inaczej jest ze składkami na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. W tym przypadku ustawa określa limit podstawy wymiaru składek, po którego osiągnięciu w danym roku należy zaprzestać opłacania składek do końca tego roku. W 2025 r. limit ten wynosi 260.190 zł. To trzydziestokrotność prognozowanego na 2025 r. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej (30 x 8.673 zł). Ten limit stosuje się również przy opłacaniu składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, ale nie do pozostałych – tj. na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe ani zdrowotne. Nie dotyczy również wpłat na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód rozumiany jako różnica między przychodem a kosztami jego uzyskania, pomniejszona o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Koszty uzyskania przychodów uzyskanych ze stosunku pracy (tzw. koszty pracownicze; KUP) określa się w zależności od liczby zawartych umów o pracę i miejsca zatrudnienia (w miejscu zamieszkania lub poza nim).

Podstawę opodatkowania ustala się zatem, co do zasady, następująco:

• wynagrodzenie brutto – koszty (250 zł lub 300 zł) – 13,71% z wynagrodzenia brutto (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika)

Podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych w górę.

Przy obliczaniu zaliczki na podatek znaczenie ma jeszcze kwota zmniejszająca podatek wynosząca 300 zł. Można ją dzielić między trzech płatników, czyli może wynosić odpowiednio 300 zł, 150 zł lub 100 zł.

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w danym miesiącu oznacza dla płatnika naliczenie od części pensji zaliczki w wysokości 12%, a od reszty 32%, z uwzględnieniem pozostałych elementów jej obliczania, tj. KUP i kwoty wolnej.

Roczny limit podstawy wymiaru składek jest znacznie wyższy (260.190 zł), ale chodzi tu o każdy przychód podlegający oskładkowaniu, bez żadnych odliczeń jak w przypadku dochodu. Jego przekroczenie i zaprzestanie opłacania składek emerytalno-rentowych przekłada się na wysokość zaliczki na podatek dochodowy oraz składki zdrowotnej.