Zestawienie zmian w dokumentach rozliczeniowych

Imienny raport ZUS RCA oraz deklaracja ZUS DRA zostały zmodyfikowane w ten sam sposób, z tą różnicą, że w imiennym raporcie zmodyfikowany został blok III.F., a w deklaracji miesięcznej blok XI. Oba dokumenty należy więc wypełnić analogicznie.

Przedsiębiorca, który rozlicza składki wyłącznie za siebie, wypełnia jedynie dokument ZUS DRA (nie wypełnia imiennego raportu ZUS RCA).

W bloku III.F w pkt 1 (ZUS RCA) oraz bloku XII w pkt 1 (ZUS DRA) należy wykazać, za jaki rok przedsiębiorca dokonuje rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2022 r. należy dokonać w dokumentach składanych za kwiecień 2023 r., które należy przekazać do ZUS w terminie do 20 maja 2023 r.

W zmienionych blokach obu formularzy, pkt 2 i 3 należy wypełnić, jeśli przedsiębiorca w 2022 r. zmienił formę opodatkowania na podstawie przepisów z czerwca 2022 r. nowelizujących Polski Ład.

Punkt 2 dotyczy zmiany formy opodatkowania za 2022 r. w trybie art. 14 (zmiana z podatku liniowego na podatek wg skali) albo w trybie art. 15 (zmiana ryczałtu na podatek wg skali) ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1265 ze zm.). Chodzi o przypadek wstecznej zmiany zgłaszanej w terminie składania zeznania podatkowego za rok 2022.

Roczna składka zdrowotna na ubezpieczenie zdrowotne należna za 2022 r. albo rok składkowy rozpoczynający się od 1 lutego 2022 r., pobierana, rozliczana i opłacana jest na podstawie zasad obowiązujących dla formy opodatkowania wybranej zgodnie z art. 14 albo art. 15 ustawy z 9 czerwca 2022 r.

Punkt 3 dotyczy zmiany formy opodatkowania od 1 lipca 2022 r. w trybie art. 17 (rezygnacja ze zryczałtowanego podatku ewidencjonowanego na podatek wg skali) ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1265 ze zm.). Chodzi o przypadek wstecznej zmiany zgłaszanej w terminie składania zeznania podatkowego za rok 2022.

Wsteczna zmiana formy opodatkowania za rok 2022 w obu przypadkach nie powoduje konieczności korekty rozliczeń miesięcznych w ZUS.

Jeśli nie zachodzi żadna z powyższych przesłanek, pole to należy pozostawić puste.

Co ważne, pola te wypełnia się wyłącznie, jeśli zmiana nastąpiła w 2022 r. Ta część formularza nie będzie miała więc zastosowania w stosunku do roku 2023 i lat następnych.

Część formularza blok III.F w ZUS RCA i blok XII w ZUS DRA zaczynającą się od pkt 4, a kończąca się na pkt 11 wypełniają przedsiębiorcy, którzy w 2022 roku rozliczali się na zasadach ogólnych – podatek według skali. Punkt 04 zaznacza więc przedsiębiorca, który w 2022 r. jako formę opodatkowania wskazał podatek według skali.

W pkt 05 należy wykazać kwotę dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej w roku, którego dotyczy roczne rozliczenie.

W pkt 06 należy wykazać kwotę należnego podatku za rok, za który dokonywane jest rozliczenie roczne.

Ustawa zdrowotna (art. 82 ust. 10 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) stanowi, że jeśli osoba zaliczona do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności podlega z tytułu prowadzenia działalności obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie ma innych tytułów do ubezpieczeń, jako formę opodatkowania dochodów z działalności wybrała skalę podatkową, to roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości nieprzekraczającej kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za dany rok kalendarzowy. Osobie takiej przywilej ten przysługuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym ubezpieczony został zaliczony do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. I tylko w takiej sytuacji wypełnia się dodatkowo pkt 06.

W pkt 07 wpisać należy obliczoną roczną podstawę wymiaru składki, a w następnym polu 08 obliczoną roczną składkę.

W pkt 09 należy wykazać sumę miesięcznych opłaconych składek za rok, którego dotyczy rozliczenie, która wynika ze złożonych dokumentów rozliczeniowych za ten rok.

Punkt 10 wypełnia się w przypadku niedopłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest większa od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów), a pkt 11 w przypadku nadpłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest mniejsza od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów).

Część formularzy w znowelizowanych blokach zaczynająca się od pkt 12, a kończącą się na pkt 18 wypełniają przedsiębiorcy, którzy w 2022 roku rozliczali się na zasadach ogólnych – podatek liniowy. Punkt 12 zaznacza więc przedsiębiorca, który w 2022 r. jako formę opodatkowania wskazał podatek według skali.

W pkt 13 należy wykazać kwotę dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej, w roku, którego dotyczy roczne rozliczenie.

W pkt 14 należy wykazać obliczoną roczną podstawę wymiaru składki, a w następnym polu 15 obliczoną roczną składkę.

Punkt 16 stanowi sumę miesięcznych opłaconych składek za rok, którego dotyczy rozliczenie, która wynika ze złożonych dokumentów rozliczeniowych za ten rok.

Punkt 17 wypełnia się w przypadku niedopłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest większa od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów), a pkt 18 w przypadku nadpłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest mniejsza od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów).

Znowelizowane bloki dokumentów ZUS RCA i ZUS DRA zaczynające się od pkt 19, a kończące się na pkt 25 wypełniają przedsiębiorcy, którzy w 2022 roku rozliczali się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Mimo że dokumenty rozliczeniowe dla wskazania danych do rozliczenia składki zdrowotnej przy tej formie opodatkowania zostały już udostępnione w styczniu 2022 r. należy przypomnieć zasady wypełnienia danych do rozliczenia składki zdrowotnej w przypadku tej formy opodatkowania.

Punkt 19 zaznacza więc przedsiębiorca, który w 2022 r. jako formę opodatkowania wskazał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

W pkt 20 należy wykazać kwotę przychodu osiągniętego z działalności gospodarczej w roku, którego dotyczy roczne rozliczenie.

W pkt 21 należy wpisać obliczoną roczną podstawę wymiaru składki, a w następnym polu 22 obliczoną roczną składkę. Punkt 24 wypełnia się w przypadku niedopłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest większa od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów), a pkt 25 w przypadku nadpłaty składki zdrowotnej (jeśli składka roczna jest mniejsza od sumy miesięcznych należnych składek wynikających ze złożonych dokumentów).

W części „Łączna kwota do dopłaty albo do zwrotu z rozliczenia rocznego” należy podać tylko jedną kwotę, tj. do dopłaty albo do zwrotu. Jeśli w roku, który przedsiębiorca rozlicza, stosował jedną formę opodatkowania, wpisuje ustaloną dla niego kwotę dopłaty albo zwrotu. Jeśli stosował kilka form opodatkowania (skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych), wpisuje ustaloną dla nich różnicę kwot dopłat i zwrotu.

Nowe wersje dokumentów można wypełniać i wysyłać elektronicznie w programie Płatnik lub aplikacji e-płatnik. Możliwość wypełnienia obu dokumentów rozliczeniowych zostanie udostępniona w dokumentach rozliczeniowych składanych za kwiecień 2023.