W przedstawionej sytuacji płatnik składek będzie musiał złożyć druki ZUS ZWUA oraz ZUS ZUA, a także dwa raporty imienne ZUS RCA.

Umowa o pracę, która zakończy się w przyszłym miesiącu, zawarta została z własnym zleceniobiorcą. Przypomnijmy, że za pracownika w rozumieniu ustawy systemowej uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, wobec której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, o ile umowę taką zawarła z własnym pracodawcą albo praca wykonywana w jej ramach świadczona jest na jego rzecz.

Z tytułu obu umów osoba ta objęta jest więc ubezpieczeniami pracowniczymi. Natomiast po zakończeniu umowy o pracę podlegać będzie ubezpieczeniom jako zleceniobiorca. Konieczna będzie zmiana kodu tytułu ubezpieczenia, podstawy wymiaru składek i ewentualnie zakresu ubezpieczeń, ponieważ ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorców jest dobrowolne.

W ciągu 7 dni po ustaniu umowy o pracę płatnik składek będzie musiał złożyć druk ZUS ZWUA, na którym wyrejestruje tę osobę z ubezpieczeń pracowniczych. Jako datę wyrejestrowania z ubezpieczeń należy podać następny dzień po zakończeniu umowy o pracę, a jako kod przyczyny wyrejestrowania kod 100. W związku z tym, że wyrejestrowanie ma związek z ustaniem umowy o pracę, płatnik powinien wypełnić także w ZUS ZWUA blok V.

Płatnik będzie musiał złożyć również druk ZUS ZUA, na którym ponownie zgłosi wspomnianą osobę do ubezpieczeń z umowy zlecenia, a więc z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 XX, podając jako datę powstania obowiązku ubezpieczeń pierwszy dzień po ustaniu umowy o pracę. Obowiązek ten nie wystąpi wówczas, jeśli osoba ta nie ukończyła 26. roku życia i jest uczniem szkoły ponadpodstawowej lub studentem.

Kolejnym krokiem będzie ustalenie podstawy wymiaru składek za wspomniany miesiąc. Za dni przepracowane w ramach obu umów będzie nią suma wynagrodzeń osiągniętych z tytułu zlecenia oraz umowy o pracę. Jeżeli są to wynagrodzenia stałe, kwotę, którą należy przyjąć ze zlecenia, płatnik powinien obliczyć z zastosowaniem art. 18 ust. 9 ustawy systemowej. Pełną podstawę miesięczną musi podzielić przez liczbę dni kalendarzowych w tym miesiącu i pomnożyć przez liczbę dni, przez które osoba ta objęta była ubezpieczeniami z obu umów.

Do wynagrodzenia z umowy o pracę zastosujemy § 12 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. Pełne miesięczne wynagrodzenie płatnik powinien podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w tym miesiącu i otrzymaną kwotę pomnożyć przez liczbę godzin nieprzepracowanych z uwagi na ustanie stosunku pracy. Następnie tak obliczoną kwotę odjąć od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Podstawę składek za dni przepracowane tylko w ramach umowy zlecenia płatnik powinien ustalić zgodnie z zasadami obowiązującymi w przypadku zleceniobiorców.

Ponieważ w tym miesiącu wspomniana osoba objęta będzie ubezpieczeniami pracowniczymi oraz z umowy zlecenia, pracodawca składa dwa raporty imienne ZUS RCA. Jeden z pracowniczym kodem tytułu ubezpieczenia (01 10 XX) i drugi z kodem tytułu przypisanym zleceniobiorcom (04 11 XX).