Nowe kody tytułów do ubezpieczenia od 5 sierpnia 2023 r.
Dwa nowe kody tytułu ubezpieczeń oraz nowe opisy kodów
Wprowadzone zostały dwa nowy kody tytułów ubezpieczeń, które należy wykorzystywać przy przekazywaniu dokumentów zgłoszeniowych do ZUS. Ponadto zmieniono nazwy niektórych kodów.
Nowe kody | 09 42 – osoba niepobierająca zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego z przyczyn określonych w art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu niepodlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, której nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne 18 23– student lub doktorant, który odbywa kształcenie w Rzeczypospolitej Polskiej, absolwent, który odbywa w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż, oraz odbywający kursy języka polskiego lub kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, i niebędący osobami legalnie zamieszkującymi na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jeżeli zostali uznani za osoby pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji lub posiadają ważną Kartę Polaka |
Zmiany w opisie kodów | 11 10 – żołnierz niezawodowy w służbie czynnej oraz żołnierz odbywający zawodową służbę wojskową w trakcie kształcenia 18 11 – student lub doktorant, którego nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych 18 12 – doktorant, podlegający z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, którego nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne 21 10 – dziecko, uczeń, absolwent odbywający w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż oraz osoba odbywająca kurs języka polskiego lub kurs przygotowawczy do podjęcia nauki w języku polskim, niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych 22 10 – kombatant lub osoba represjonowana albo działacz opozycji antykomunistycznej lub osoba represjonowana z powodów politycznych, którego nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne 25 10 – emeryt lub rencista zamieszkały w Rzeczypospolitej Polskiej, którego nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych 25 11 – emeryt lub rencista zamieszkały w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którego nie dotyczy obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych |
Nowo wprowadzony kod (09 42) ma związek z tym, że obecnie nie było kodu pozwalającego na identyfikację grupy osób niepobierających zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, obowiązywały jedynie tj. 09 40 i 09 41, które dotyczyły wyłącznie osób pobierających zasiłek/świadczenie przedemerytalne. Dla Narodowego Funduszu Zdrowia identyfikacja tej grupy jest niezbędna w celu ustalenia osób, za które nie będzie wpływała składka na ubezpieczenie zdrowotne.
W praktyce ten kod tytułu ubezpieczenia nie będzie dotyczył przedsiębiorców. Będzie się nim bowiem posługiwać ZUS.
Drugi z wprowadzonych kodów (18 23) ma związek z wprowadzeniem w art. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nowego przepisu (ust. 3a), gdzie ww. osoby są ubezpieczonymi obowiązkowo przez uczelnie. W praktyce ten kod tytułu ubezpieczenia nie będzie dotyczył również przedsiębiorców. Będą się nim posługiwać będą głównie płatnicy składek będący uczelniami.
Nowy kod przerwy w opłacaniu składek oraz nowe kody świadczenia/przerwy
Na mocy rozporządzenia wprowadzony został kod przerwy w opłacaniu składek oraz nowe kody świadczeń/przerwy, które należy wykorzystywać imiennych raportach ZUS RSA.
W dziale 1 Przerwa w opłacaniu składek dodano nowy kod | 131 – urlop opiekuńczy w rozumieniu art. 173(1) kp |
W dziale 3 Rodzaj świadczenia i przerwy dodano nowe kody | 337 – zasiłek macierzyński z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem posiadającym zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 roku o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” 338 – zasiłek macierzyński z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego, przysługującego w wymiarze do 9 tygodni na podstawie art. 182(1a) § 4 albo art. 183 § 5 kp 339 – wyrównanie zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem posiadającym zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 roku o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” 340 – wyrównanie zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego przysługującego w wymiarze do 9 tygodni na podstawie art. 1821a § 4 albo art. 183 § 5 kp |
Dodanie kodu przerwy w opłacaniu składek (131) ma związek z nowelizacją Kodeksu pracy wdrażającej unijną dyrektywę work-life balance, która wprowadziła 5-dniowy, bezpłatny urlop opiekuńczy.
Do celów zasiłkowych urlop opiekuńczy traktowany jest podobnie jak urlop bezpłatny, dlatego jeśli niezdolność do pracy przypada w czasie urlopu opiekuńczego, to prawo do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku opiekuńczego nie przysługuje. Oznacza to, że przy ustalaniu prawa do ww. świadczenia płatnicy zasiłków, tj. płatnicy składek i ZUS, będą zobowiązani do ustalenia czy niezdolność do pracy przypadała na czas urlopu opiekuńczego. W tym celu pomocne ma być używanie przez przedsiębiorców nowego kodu przerwy w opłacaniu składek.
W związku ze wspomnianą już nowelizacją Kodeksu pracy dotyczącymi zwiększenia wymiaru urlopu rodzicielskiego oraz zasad jego udzielania wprowadzono nowe kody identyfikujące rodzaj świadczenia i przerwy. Za okres wydłużonych urlopów przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Nowe kody zostały wprowadzone, aby umożliwić ZUS zwiększenie kontroli oraz weryfikacją poprawności ustalonego prawa do zasiłków. Pomoże o również w razie przejęcia wypłaty zasiłków od płatników składek. ZUS będzie bowiem w posiadaniu informacji o okresie wypłaconych zasiłków macierzyńskich.
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 3 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1388).
Słowa kluczowe
Kontakt
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
Ostatnie numery
