Od 1 marca do 31 maja 2022 r. kwota przychodu odpowiadająca:

• 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2021 r. wynosi 4.196,60 zł – przychody powyżej tej kwoty oznaczają zmniejszenie emerytury/renty,
• 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2021 r. wynosi 7793,70 zł – przychody powyżej tej kwoty spowodują zawieszenie emerytury/renty.

Od 1 grudnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. kwota przychodu odpowiadająca:

• 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2021 r. wynosi 3.960,20 zł – przychody powyżej tej kwoty wpłyną na zmniejszenie emerytury/renty,
• 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2021 r. wynosi 7.354,50 zł – przychody powyżej tej kwoty spowodowały zawieszenie emerytury/renty.

ZUS może obniżyć lub zawiesić wypłatę m.in. emerytury, emerytury pomostowej, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym w związku z wypadkiem przy pracy. Na to, czy dojdzie do zmniejszenia lub zawieszenia ma wpływ przede wszystkim przychód z działalności emeryta/rencisty, od którego są należne obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne.

Mowa tu o przychodach:

• z pracy na podstawie stosunku pracy,
• z pracy na podstawie umowy zlecenia lub współpracy przy tej umowie,
• z pracy na podstawie umowy agencyjnej lub współpracy przy tej umowie,
• z pracy na podstawie umowy o świadczenie usług (innej niż umowa zlecenia lub agencyjna), do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub z współpracy przy tej umowie,
• z pracy wykonywanej na podstawie powyższych umów, jeżeli dana umowa została zawarta z pracodawcą, z którym emeryt/rencista pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy (zawartej z innym podmiotem) wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy,
• z pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej wykonywaniu,
• z pracy nakładczej,
• z pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
• z odpłatnej pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
• ze stypendium sportowego,
• ze sprawowania mandatu posła i posła do Parlamentu Europejskiego oraz senatora;
• z wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka rady nadzorczej,
• z działalności wykonywanej za granicą,
  • z wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłków: chorobowych, macierzyńskich, opiekuńczych, świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego oraz dodatku wyrównawczego.

Świadczenie zostanie zawieszone/zmniejszone także wtedy, gdy osoba:

• osiąga przychód z dodatkowej pracy i jest wyłączona z obowiązku ubezpieczeń społecznych ze względu na pobieranie emerytury/renty lub
• wykonuje dodatkową pracę, od której nie trzeba opłacać składek na ubezpieczenia społeczne, ponieważ są już opłacane składki na te ubezpieczenia z innego tytułu.

Przy ustalaniu przychodu, od którego zależy redukcja lub zawieszenie świadczenia, uwzględniana jest kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W rozliczeniu zarobkujących emerytów i rencistów nie są uwzględniane:

• przychody zwolnione ze składek na ZUS, tj. wymienione w rozporządzeniu składkowym (np. nagrody jubileuszowe, diety i należności za czas podróży służbowych, świadczenia z ZFŚS, odprawy: ekonomiczna, emerytalna, rentowa, wartość świadczeń z zakresu bhp),
• przychody wypłacone z tytułu pracy, służby, wykonywanej przed miesiącem, od którego ustalono prawo do emerytury bądź renty,
• przychody uzyskane z innego tytułu niż zatrudnienie, służba lub inna praca zarobkowa albo pozarolnicza działalność, np. o przychody z praw majątkowych, umów o dzieło (z wyjątkiem wykonywanych na rzecz pracodawcy), z najmu.

Przy ustalaniu, czy przychód wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń obowiązuje zasada, zgodnie z którą przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu (roku), w którym go wypłacono lub przedstawiono do wypłaty. Na przykład, wynagrodzenia za grudzień 2021 roku wypłaconego w styczniu 2022 roku nie uwzględnia się w przychodach z 2021 roku.

Emeryt lub rencista są zobowiązani zawiadomić organ rentowy o:

• podjęciu działalności zarobkowej i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu,
• po upływie roku kalendarzowego – o wysokości tego przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.

Te same obowiązki spoczywają odpowiednio na pracodawcy, zleceniodawcy, a w przypadku osoby pełniącej służbę – na właściwej komórce kadrowej.

Zwolnieni z obowiązku informacyjnego są jedynie emeryci, którzy przed podjęciem takiej działalności osiągnęli powszechny wiek emerytalny 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), a także inwalidzi wojenni i wojskowi. Takie osoby mogą bowiem dorabiać bez ograniczeń. Dlatego ich płatnicy również nie muszą składać zaświadczenia o przychodach. Renciści oraz młodsi emeryci mogą udzielać się zawodowo za odpłatnością, ale tylko do ustawowych limitów. Po ich przekroczeniu świadczenie z ZUS ulega zmniejszeniu lub jego wypłata ulega zawieszeniu.

Zaświadczenie o rocznym dochodzie jest składane po to, by ZUS mógł go rozliczyć i ustalić prawidłowość pobieranego w danym roku świadczenia. Jeśli emeryt/rencista zmieścił się w granicach dopuszczalnej kwoty przychodu, świadczenie nie jest zagrożone. A jeśli przychód okazał się wyższy, to o zmniejszeniu lub zawieszeniu świadczenia zdecyduje wartość przekroczenia.