Chodzi tu o dwa zwolnienia przedmiotowe dotyczące zapomóg. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o PIT, wolne od podatku są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci:

• z funduszu socjalnego, ZFŚS, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra – niezależnie od ich wysokości;
• z innych źródeł – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6.000 zł.

Zwolnienie od podatku dotyczy także zapomóg innych niż wymienione wyżej wypłacane z funduszy zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikom należącym do tej organizacji, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1.000 zł (art. 21 ust. 1 pkt 9a ustawy o PIT).

Jak wynika z art. 52l pkt 1 i 2 ustawy o PIT, w okresie od 2020 r. do końca roku podatkowego, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19, limit zwolnienia od podatku w przypadku zapomóg otrzymanych w związku z wystąpieniem indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci finansów z innych źródeł niż wymienione wyżej fundusze, wynosi 10.000 zł, a limit pozostałych zapomóg określonych w art. 21 ust. 1 pkt 9a ustawy o PIT – 3.000 zł.

Zwolnienie dla zapomogi
Pracodawca przyznał, ze środków własnych zapomogę losową pracownikowi w wysokości 7.000 zł. Jeżeli zapomogę wypłaci do 31 grudnia 2022 r., świadczenie to w całości skorzysta z przedmiotowego zwolnienia od podatku, ponieważ do końca tego roku limit zwolnienia wynosi 10.000 zł. Natomiast jeżeli, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, pracodawca wypłaci lub postawi do dyspozycji pracownika kwotę tej zapomogi od 1 stycznia 2023 r., wówczas limit zwolnienia od podatku wróci do wysokości 6.000 zł. W związku z tym 1.000 zł z tego świadczenia będzie opodatkowane podatkiem dochodowym.

Chodzi tu o wolną od podatku wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o ZFŚS, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków ZFŚS lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1.000 zł. Przy czym, rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi (art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT).

Zwolnienie to ma więc zastosowanie, jeżeli świadczenie:

• otrzymał pracownik;
• dotyczy finansowanej przez pracodawcę działalności socjalnej wymienionej w ustawie o ZFŚS;
• ma charakter finansowy lub rzeczowy (rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi);
• w całości sfinansowano ze środków ZFŚS lub funduszy związków zawodowych.

Jeżeli chodzi o limit zwolnienia, który wynosi w tym przypadku 1.000 zł, zgodnie z art. 52l pkt 3 ustawy o PIT, w okresie od 2020 r. do końca roku podatkowego następującego po roku, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19, limit ten wynosi 2.000 zł.

Tym samym podmiot wypłacający świadczenie określone w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT, ma obowiązek opodatkować wypłacone świadczenie (nadwyżkę ponad limit zwolnienia) jedynie w sytuacji, gdy suma przekazanych przez tenże podmiot świadczeń przekroczy ustalony przez ustawodawcę limit. Natomiast obowiązkiem pracownika jest kontrolować wysokość otrzymanych w roku podatkowym świadczeń i ich nadwyżkę ponad kwotę limitowanego zwolnienia opodatkować w zeznaniu podatkowym (patrz: interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 czerwca 2021 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.348.2021.1.MKA).

Nie we wszystkim przypadkach świadczenia sfinansowane w całości ze środków ZFŚS skorzystają z podwyższonego limitu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 i art. 52l pkt 3 ustawy o PIT. I tak:

• w przypadku sfinansowanego w całości z ZFŚS wyjazdu integracyjnego pracownicy biorący w nim udział w ogóle nie uzyskają przychodu ze stosunku pracy, ponieważ w takim przypadku nie uzyskują żadnego przysporzenia majątkowego po swojej stronie (interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 maja 2022 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.336.2022.1.MZ);
• sfinansowanie w całości z ZFŚS świadczeń dla byłych pracowników będących emerytów powoduje, że zastosowanie znajdzie inne zwolnienie od podatku, czyli z art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, zgodnie z którym wolne od podatku są świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000 zł;
• zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT nie dotyczy współpracowników, czyli innych osób niż pracownicy.

Chodzi w tym przypadku o zwolnienie od podatku z art. 21 ust. 1 pkt 78 ustawy o PIT, zgodnie z którym wolne od podatku są dopłaty do: wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych, oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu – dzieci i młodzieży do lat 18. Jeżeli dopłaty takie sfinansowano z:

• funduszu socjalnego, ZFŚS oraz zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra – korzystają ze zwolnienia od podatku niezależnie od ich wysokości;
• innych źródeł, niż wyżej wymienione – korzystają ze zwolnienia od podatku do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.000 zł.

Jeżeli chodzi o limit tego zwolnienia, czyli 2.000 zł, zgodnie z art. 52l pkt 4 ustawy o PIT, w okresie od 2020 r. do końca roku podatkowego następującego po roku, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19, limit ten wynosi 3.000 zł. A zatem, wyższy limit tego zwolnienia obowiązuje do 31 grudnia 2023 r.