Ustawa o sygnalistach z podpisem Prezydenta

Dodano: 21 czerwca 2024
Ochrona sygnalistów

Prezydent podpisał ustawę o ochronie sygnalistów. Implementuje ona dyrektywę Parlamentu i Rady Unii Europejskiej w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenie prawa Unii. Ustawa wchodzi po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia. Ustawa o ochronie sygnalistów nakłada na większość pracodawców konkretne obowiązki, w tym: wdrożenie wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń, podejmowanie działań następczych oraz zapewnienie ochrony sygnalistom przed działaniami odwetowymi.



Kim jest sygnalista

Ochroną sygnalistów objęte zostaną osoby, które są zatrudnione w sektorze prywatnym lub publicznym i zgłaszają naruszenia prawa w kontekście związanym z pracą. Do uzyskania statusu sygnalisty konieczne jest dokonanie zgłoszenia naruszenia prawa z wykorzystaniem odpowiedniego kanału zgłoszeń bądź zachowanie zasad ujawnienia publicznego. W każdym przypadku wymagane będzie dopełnienie warunków dotyczących rzetelności postępowania sygnalisty oraz wiarygodności zgłaszanych lub ujawnianych przez niego informacji.

W jaki sposób sygnalista zgłasza naruszenie prawa

Sygnalista będzie mógł zgłosić naruszenie prawa za pomocą:

1) wewnętrznych kanałów zgłoszeń, które zostaną utworzone przez podmioty prywatne oraz publiczne;

2) zewnętrznych kanałów zgłoszeń – do odpowiednich organów publicznych (instytucją odpowiedzialną za udzielanie wsparcia sygnalistom będzie Rzecznik Praw Obywatelskich);

3) ujawnienia publicznego – w szczególnie określonych przypadkach.

Czy ochrona sygnalisty zależy od podstawy zatrudnienia

Ochrona obejmie osoby, które zgłaszają naruszenie prawa, niezależnie od podstawy i formy świadczenia pracy lub pełnienia służby. Może to być więc m.in.:

-  umowa o pracę,

-  umowa cywilnoprawna,

-  prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną,

-  kontrakt menedżerski,

-  wolontariat,

-  staż,

-  praktyka czy

-  służba wojskowa.

Ochrona będzie dotyczyć także:

-  wykonawców,

-  podwykonawców lub dostawców oraz

-  innych osób, które zgłaszają informacje o naruszeniach w kontekście związanym z pracą.

Prawidłowe zgłoszenie zwolni sygnalistę z odpowiedzialności

Za dokonanie zgłoszenia przez sygnalistę nie będzie go można pociągnąć do odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności dyscyplinarnej lub np. odpowiedzialności za szkodę dotyczącą naruszenia praw innych osób (chodzi w szczególności o prawa autorskie, przepisy o ochronie danych osobowych oraz obowiązek zachowania tajemnicy, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa).

Przyznanie ochrony będzie możliwe jednak, tylko pod warunkiem że osoba zgłaszająca (sygnalista) miała uzasadnione podstawy, aby sądzić, że zgłoszenie lub ujawnienie publiczne jest konieczne do ujawnienia naruszenia prawa.

 

Ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów.

Słowa kluczowe:
ochrona sygnalistów
dostęp testowy

Nr 245 Kwiecień 2025 r.

Nr 245 Kwiecień 2025 r.
Dostępny w wersji elektronicznej